Archiwum autora: prace

Teoria sprawiedliwego nagradzania J.S. Adamsa

Według Adamsa pracownicy porównują wysiłek włożony w pracę z korzyściami jakich doznają za jej wykonanie, to z kolei oceniają odnosząc się do innych współpracowników lub pracowników z innych firm w danym regionie.

„Według autora modelu podstawową kwestią w procesie motywowania jest poczucie sprawiedliwości pracowników. Poczucie sprawiedliwości najczęściej dotyczy takich obszarów, jak: system wynagrodzeń materialnych i niematerialnych, warunki pracy, czy traktowanie przez przełożonych i współpracowników. Dlatego też Adams zwrócił szczególną uwagą na dbanie o tzw. Komfort psychiczny pracownika poprzez kształtowanie polityki przejrzystości, sprawiedliwości oraz uczciwości. Pracownicy, którzy mają poczucie niesprawiedliwości próbują zrekompensować sobie ten dyskomfort poprzez bierne i zachowawcze postawy lub roszczenia. Dyskomfort pracowniczy powoduje spadek motywacji do pracy.

Jeśli pracownik będzie miał poczucie sprawiedliwości odnośnie relacji nakłady-nagroda, to jego motywacja będzie miała charakter pozytywny, jeśli będzie miał poczucie krzywdy, to jego motywacja będzie miała charakter negatywny, tzn. jego główna uwaga skupi się na doprowadzeniu do stanu równowagi, co może skończyć się obniżeniem wydajności, zaangażowania, wzrostu fluktuacji oraz ogólnej frustracji.(…)

Pierwszym aspektem, który trzeba zdiagnozować przy wdrażaniu ww. modelu motywacji są różnice indywidualne pracowników, ma to istotne znaczenie w definiowaniu rodzaju i poziomu nagrody, które są dla nich ważne. Dla przykładu ludzie młodzi i bardziej wykształceni będą dążyć głównie do nagród o charakterze niematerialnym, umożliwiającym im rozwój, w przeciwieństwie do osób o niższych kwalifikacjach. Drugim obszarem wymagającym diagnozy jest zdefiniowanie rodzaju i poziomu nagród, które można uzyskać w tzw. punktach odniesienia. Punkty odniesienia powinny być zaakceptowane zarówno przez pracownika, jak i organizację.(…)

Procedura szkolenia pracowników

Działalność szkoleniowa firmy ma na celu przyczynianie się do indywidualnego i zawodowego rozwoju pracowników, dostarczając im wymagane kwalifikacje do optymalnego wykonania bieżących I przyszłych zadań, biorąc pod uwagę ich własny interes. By zapewnić wywiązanie się z tych warunków ustanowiono odpowiednią procedurę. Za jej treść, wdrożenie i utrzymanie odpowiedzialny jest Lider Działu Personalnego. Procedura obowiązuje wszystkich Team Liderów oraz Dział Personalny.

Organizacja oferuje liczne szkolenia, uważając, że pracownicy mają znaczny wpływ na jej zdolność jakościową. Kurs szkoleniowy jest ogólnym terminem do określenia szkolenia trwającego dłużej niż trzy godziny. Szkolenia, które trwają mniej niż trzy godziny nie muszą być raportowane i nie są brane pod uwagę w procedurze.

Pracownicy mogą brać udział w szkoleniach zewnętrznych lub w seminariach dotyczących pewnych tematów związanych z ich pracą zawodową. Team Liderzy wspólnie z Działem Personalnym są odpowiedzialni za wysyłanie pracowników na szkolenia zewnętrzne lub seminaria. Dział Personalny jest odpowiedzialny również za organizację, nadzór oraz przygotowanie dokumentacji.

Jako szkolenie zewnętrzne rozumie się wszystkie szkolenia związane z osobowym kosztem uczestnictwa, a także bezpłatne, wykonywane jednak przez jednostki zewnętrzne. W przypadku występowania kosztów uczestnictwa nie ma znaczenia, jaka jednostka organizacyjna przeprowadza szkolenie, zawsze traktowane jest ono jako szkolenie zewnętrzne. Koszty uczestnictwa nie obejmują kosztów zakwaterowania, wynajmu pomieszczeń szkoleniowych, w przypadku, gdy nie są one zawarte w cenie szkolenia, lecz osobno wyszczególnione. Organizacja przewiduje możliwość promocji samo inicjowanych szkoleń oraz wsparcie finansowe. Pracownicy mogą brać udział w szkoleniach zewnętrznych, podnoszących ich kwalifikacje zawodowe podczas ich wolnego czasu. O indywidualnym uczestnictwie i wsparciu finansowym decydują wspólnie z Działem Personalnym Team Liderzy.

Dla pewnych grup pracowników zgodnie z zapotrzebowaniem na szkolenie przeprowadzane są szkolenia wewnętrzne. Jako podstawę do oceny zapotrzebowań szkoleniowych stosuje się Standard szkolenia. Za organizację, nadzór oraz dokumentację szkolenia wewnętrznego odpowiedzialny jest także Dział Personalny. Szkoleniami wewnętrznymi określamy wszystkie szkolenia przeprowadzane przez pracowników firmy, w których nie występują koszty uczestnictwa. Należą do nich zarówno szkolenia organizowane na terenie organizacji jak i poza nią nie związane jednak z osobowymi kosztami uczestnictwa. Szkolenia wewnętrzne dzielimy na regularne kursy szkoleniowe, instruktaże dotyczące zagadnień BHP i ochrony środowiska oraz inne instruktaże, które mogą, ale nie muszą być administrowane przez Dział Szkoleń.

Zapotrzebowanie na szkolenie dla pracowników organizacji oceniają i określają na ogół Team Liderzy wspólnie z Działem Personalnym raz w roku. Określone i udokumentowane zapotrzebowania szkoleniowe stanowią podstawę do planowania, organizacji i wdrożenia szkoleń. Dział Personalny odpowiada za stronę organizacyjną, jak również nadzorowanie i prowadzenie dokumentacji. Ponadto specyficzne szkolenia są przeprowadzane dla pracowników w indywidualnych procesach. Te szkolenia są wyspecyfikowane dla indywidualnych lokalizacji.

W celu weryfikowania i optymalizacji jakości szkoleń, wszyscy uczestnicy musza wypełnić formularz oceny na koniec szkolenia. Dział Personalny dostarcza informację zwrotną do trenerów, i jeśli jest to wymagane, udoskonala jakość szkolenia. W celu zapewnienia długoterminowej skuteczności wszystkich szkoleń, Dział Personalny inicjuje i dokumentuje wykorzystane oceny w praktyce. Ocena dotyczy w szczególności wykorzystania w praktyce zdobytych przez pracownika umiejętności i wiedzy zdobytej na szkoleniu. Następnie Team Liderzy oceniają skuteczność szkolenia, a dalsze działania podejmowane są wspólnie z Działem Personalnym.

Elementy polityki szkoleniowej w Polsce

Założenia polityki szkoleniowej opisywanej firmy w Polsce obejmują nie tylko procedury przeprowadzania szkoleń, lecz dotyczą także procesów, w których uczestniczy każdy pracownik, przełożeni oraz Dział ds. Szkoleń. Procesy te mają na celu stały i wszechstronny rozwój pracownika przez wspomaganie jego adaptacji i podnoszenie poziomu kwalifikacji, a także przez poszerzanie wiedzy o kulturze firmy i wartościach przez nią reprezentowanych i pożądanych.

Nowoczesną metodą doskonalenia kadr stosowaną w opisywanej firmie jest coaching. Jest to dwustronny proces rozwoju personelu firmy wykorzystujący wiedzę i doświadczenie pracowników w połączeniu z systematyczną oceną zapewniającą sprzężenie zwrotne, czyli proces, w którym menedżer drogą dyskusji i ukierunkowanych czynności pomaga współpracownikowi (koledze) rozwiązać dany problem lub wykonać zadanie w doskonalszy sposób. W tym sensie coaching pozwala doskonalić jakość pracy i rozwijać zawodowo pracownika. Coaching jest procesem ciągłym i dlatego wykorzystywany jest na każdym poziomie hierarchii pracowniczej opisywanej organizacji. W praktyce proces doskonalenia realizowany jest w trakcie tzw. spotkań coachingowych, w których uczestniczy jedynie podopieczny i jego trener. Spotkania takie powinny odbywać się przynajmniej raz w tygodniu i nie powinny trwać dłużej niż dwie godziny. Podstawową zasadą coachingu jest wzięcie pod uwagę działań jednostki bez narzucania jakichkolwiek wcześniej przygotowanych rozwiązań. Główna uwaga skupiana jest na dążeniu do dostarczenia podopiecznemu jak największej wiedzy, niezbędnej do samodzielnego znalezienia rozwiązania istniejącego problemu.

Efektywny coaching stanowi podstawę rozwoju i doskonalenia pracowników. Celem jego jest pomoc innym w pogłębianiu wiedzy, rozwoju, dostosowywaniu się do potrzeb organizacji i przezwyciężaniu pojawiających się trudności w trakcie realizacji powierzonych zadań. Aby móc jednak zrealizować w praktyce powyższe cele, należy w pierwszej kolejności starannie dobrać osoby mogące pełnić rolę trenerów. Osoby takie, poza dużą wiedzą i doświadczeniem, powinny charakteryzować się obowiązkowością, umiejętnością obserwowania, diagnozowania, przewidywania i doradzania. Powinny także posiadać szeroko rozwinięte poczucie zbiorowej odpowiedzialności za rozwój organizacji.

Główną zaletą opisywanej metody jest niski koszt i efektywne wykorzystanie doświadczenia posiadanego przez „starszych” pracowników, bez ponoszenia znacznych wydatków. Ponadto dzięki stosowaniu coachingu opisywane przedsiębiorstwo osiąga:

  • wzrost kompetencji pracowników (przy stosunkowo niskich kosztach),
  • zwiększenie stopnia identyfikacji pracowników z firmą,
  • poprawę zachowań socjalnych w firmie,
  • zwiększenie kooperacji pomiędzy pracownikami,
  • poprawę komunikacji wewnętrznej,
  • rozwój zespołowych form pracy,
  • rozwój procesów innowacyjnych.

Rozwój zasobów ludzkich jest rozumiany w opisywanej firmie z jednej strony jako kształcenie, nabywanie nowych umiejętności przez pracownika, z drugiej zaczyna traktować się go jako ewolucję w strukturze organizacji, czyli element programu ścieżek kariery zawodowej. Opracowanie planu indywidualnej ścieżki kariery jest jednym z ważniejszych celów polityki szkoleniowej wyznaczoną przez opisywaną organizację.

Kierowanie karierą to starania ze strony organizacji zmierzające do połączenia dróg osiągnięcia celów organizacji i jej pracowników, poprzez pomaganie pracownikom w osiąganiu ich celów osobistych. Zawiera ona w sobie planowanie i rozwój kariery. Planowanie kariery to etap projektowania optymalnego wykorzystania potencjału, wiedzy, umiejętności i zdolności pracownika zgodnie z misją organizacji i jej celami oraz korzyścią dla samego pracownika. Rozwój kariery to realizacja planów kariery; obejmuje także planowanie doskonalenia zawodowego oraz kierowanie jego przebiegiem w celu przygotowania nowych stanowisk, wykonywania nowych zadań i pełnienia nowych funkcji. Rozwój kariery jest procesem ciągłym, w którym dokonuje się realizacji i weryfikacji planów zawodowych pracownika.

Kierowanie karierami jest korzystne zarówno dla organizacji, jak i jej pracowników. Wiąże ono pracowników z firmą, obniża koszty związane z rekrutacją i selekcją oraz nadmierną płynnością pracowników, ułatwia rozwój osobisty i zawodowy pracownika bez konieczności zmiany pracodawcy. Umacnia także kulturę organizacyjną i przyczynia się do ograniczenia destruktywnych konfliktów pomiędzy celami osobistymi i zawodowymi uczestników oraz ich zadaniami organizacyjnymi.

Realizowana przez opisywaną firmę polityka szkoleniowa zintegrowana z ogólnymi mechanizmami rozwoju umożliwia pracownikom zidentyfikowanie niewykorzystanych umiejętności i rozwinięcie kompetencji najbardziej potrzebnych w organizacji, niezbędnych do wypełniania zadań zgodnie ze strategią firmy. Znaczącą rolę w procesie szkoleniowym odgrywają kierownicy i przełożeni, których zadaniem i odpowiedzialnością jest stałe inspirowanie pracowników do przyjmowania nowych postaw i zachowań potrzebnych firmie, a także zachęcanie do innowacji i kreatywnego działania. Proces szkoleniowy zintegrowany z procesem stałego rozwoju pracowników ma również na celu poprawę komunikacji wewnętrznej w organizacji, wzrost stopnia identyfikacji pracownika z firmą oraz umożliwienie właściwej oceny kompetencji pracowniczych, a przez to stałe polepszenia jakości pracy.

Rozwój kwalifikacji personelu

Specjalną procedurą objęto również proces rozwoju kwalifikacji personelu. Ma on na celu podniesienie kompetencji personelu wykonującego pracę mającą wpływ na jakość. Proces rozwoju kwalifikacji personelu obejmuje 6 etapów, począwszy od przeprowadzenia analizy potrzeb szkoleniowych, organizację szkolenia, jego ocenę i administrację.

Analiza potrzeb szkoleniowych oparta jest o wytyczne dotyczące rozwoju personalnego pracownika. Wytycznymi mogą być kompetencje zawarte w Opisie Stanowiska wymagane na danym stanowisku a nie posiadane przez pracownika, szczególnie wymagania klienta i inne. Analiza potrzeb szkoleniowych we wszystkich obszarach realizowana jest w oparciu o matryce. W przypadku szkoleń spoza matrycy, analiza przeprowadzana jest podczas spotkania Trenera z pracownikiem i przełożonym. Wyniki rozmowy nanoszone są w odpowiednim formularzu. Po określeniu zakresu wymaganych szkoleń Trener wraz z Działem Szkoleń decydują o sposobie przeprowadzania szkolenia i wyborze jednostki szkolącej. W przypadku szkoleń wewnętrznych wyniki nanoszone są na Plan Szkoleń, zaś zewnętrznych na formularz będący podstawą organizacji szkolenia, która odbywa się zgodnie z procedurą.. Po przeprowadzeniu szkolenia dokonuje się jego oceny. Ocena szkolenia po szkoleniu ma na celu zebranie podstawowych informacji na temat jakości przeprowadzonej sesji szkoleniowej. Jest pierwszym krokiem przy ocenianiu efektywności szkoleń. Interpretacja oceny odbywa się zgodnie z procedurą.. Ostatnim etapem procesu rozwoju kwalifikacji personelu jest administracja szkolenia.

Organizacja szkoleń

Proces organizacji szkoleń w firmie składa się z kilku etapów, w zależności od rodzaju kursów. Pierwszym krokiem jest określenie zapotrzebowania na dane szkolenie i skierowanie go do Działu Szkoleń w postaci dokumentów odpowiednich dla szkoleń zewnętrznych oraz dla szkoleń wewnętrznych. W przypadku regularnych kursów szkoleniowych umieszczanych w planie szkoleń formularz wypełniany jest podczas szkolenia. W przypadku określenia zapotrzebowania na szkolenie wewnętrzne budowany jest konspekt szkolenia wraz ze wszelkimi materiałami niezbędnymi dla przeprowadzenia szkolenia. Za zbudowanie pełnej dokumentacji szkolenia odpowiedzialny jest szkoleniowiec prowadzący szkolenie. W sytuacji, gdy szkolenie będzie prowadzone przez osobę z poza Działu Szkoleń, wszelkie sprawy związane z tworzeniem dokumentacji i prowadzeniem szkoleń muszą być przygotowane i konsultowane z Działem Szkoleń. Do obowiązków tego działu należy także organizacja sal szkoleniowych, sprzętu i pomocy. Przeprowadzenie szkolenia powinno odbyć się zgodnie z konspektem szkolenia. Zapewni to powtarzalność jakości kursu, bez względu na prowadzącego jak i odstęp czasowy między sesjami. Po zakończeniu kursu należy dostarczyć do Działu Szkoleń pełną dokumentację dotyczącą odbytego kursu. W przypadku szkoleń wewnętrznych powinna ona obejmować Listę Obecności oraz Ocenę Szkolenia dokonaną przez każdego uczestnika. W przypadku szkolenia MODUŁ 1 jest to tylko Lista Kontrolna Stanowiska Pracy, natomiast w przypadku spotkań instruktażowych – tylko lista obecności.

Następnym etapem organizacji szkoleń jest administracja szkolenia, która odbywa się zgodnie z przygotowaną procedurą. Polega ona na skompletowaniu pełnej dokumentacji szkolenia i dostarczeniu jej do Działu Szkoleń. Administracji szkoleń podlegają wszystkie szkolenia wewnętrzne i zewnętrzne oraz spotkania informacyjne dotyczące zagadnień BHP i ochrony środowiska, konferencje, seminaria, targi, wykłady, w jakich uczestniczyli pracownicy firmy. Administracja szkoleń przebiega na trzech poziomach. Proces otwiera kompletowanie pełnej dokumentacji szkolenia i dostarczenia jej do Działu Szkoleń. Odpowiedzialność za ten punkt spoczywa na organizatorze kursu, zaangażowanym dziale. W przypadku szkolenia wewnętrznego należy wypełnić i zebrać Listę uczestników szkolenia oraz Ocenę szkolenia przez każdego z uczestników. W przypadku instruktaży jest to kompletnie wypełniony formularz Lista uczestników szkolenia, a szkolenia MODUŁ 2 – formularz Listy Kontrolnej Stanowiska Pracy. W przypadku szkolenia zewnętrznego należy skompletować Ocenę szkolenia przez każdego z uczestników treningu, Zgłoszenie udziału w szkoleniu zewnętrznym oraz Rachunek za przeprowadzone szkolenie, podpisany przez Dyrektora ds. Personalnych i pracownika Działu szkoleń. Dwa ostatnie dokumenty wymagane są również w przypadku zewnętrznych seminariów, konferencji, wykładów lub targów. Po skompletowaniu pełnej dokumentacji szkolenia i dostarczeniu jej do Działu Szkoleń uzyskane dane wprowadza się do systemu People-Soft. Wprowadzanie danych do bazy danych powinno się odbyć w ciągu 2 tygodni od daty dostarczenia dokumentacji do Działu Szkoleń. Dokumentacja musi być dostarczona nie później niż w ciągu tygodnia od zakończenia szkolenia. Ostatnim etapem administracji szkolenia jest analiza efektywności szkolenia. Pierwszy stopień analizy efektywności szkolenia ma miejsce po zakończeniu szkolenia na podstawie wypełnionych formularzy Oceny Szkolenia. W przypadku, gdy średnia ocena kursu jest poniżej 35 punktów należy podjąć się Działań Korygujących. Powinny one obejmować zmianę elementów szkolenia nisko ocenionych przez uczestników. Dodatkowe informacje zawarte na formularzu można użyć w Projektach Ciągłego Doskonalenia lub jako podstawę do działań zapobiegawczych

Po dokonaniu administracji szkolenia dokonuje się identyfikacji i wyboru dostawców usług szkoleniowych najlepiej spełniających oczekiwania firmy. Etapem tym zajmuje się Dział Szkoleń, jednakże w przypadku posiadania istotnych informacji przez kandydatów szkolenia na temat firm szkoleniowych, ta informację należy zanotować w przygotowanym do tego polu formularza. Wybór dostawcy powinien być oparty między innymi na doświadczeniach firmy wynikających ze wcześniejszej współpracy z dostawcą, opiniach i ocenach wcześniej przeprowadzonych przez dostawcę oraz elastyczności dostawcy i programu szkolenia zgodnie z potrzebami organizacji. Należy wziąć także pod uwagę konkurencyjność oferty cenowej, a w przypadku stałej współpracy – upustów cenowych od cen wyjściowych. Informacje na temat dostawców uzyskać możemy z bazy danych firm szkoleniowych posiadanych przez Dział Szkoleń oraz publikacji dotyczących firm szkoleniowych w prasie branżowej.

Następnym krokiem w procesie organizacji szkoleń jest ustalenie daty i warunków szkolenia z prowadzącymi i kandydatami oraz przeprowadzenie szkolenia. Po odbyciu kursu należy dostarczyć kompletną dokumentację do Działu Personalnego. W przypadku kursów szkoleniowych wymaga jest ocena szkolenia, rachunki za udział w szkoleniu, oryginały (lub kopie) otrzymanych zaświadczeń i uprawnień w celu ich skopiowania i umieszczenia w aktach osobowych pracowników. W przypadku seminariów, wykładów i targów należy przedstawić rachunki za udział w szkoleniu.

Identyfikacja potrzeb szkoleniowych

Głównym celem identyfikacji potrzeb szkoleniowych jest znalezienie i wskazanie potrzeb szkole­niowych poszczególnych pracowników i całej firmy. Na tym wstępnym etapie należy określić, kto wymaga szkolenia, jakie są rzeczywiste powo­dy przeprowadzania szkolenia oraz jakiego typu działań rozwojowych pracownicy firmy rzeczywiście potrzebują, aby skutecznie wykonywać swo­je zadania. Ważne, aby zdać sobie sprawę, że identyfikowanie potrzeb to nie zadawanie pytania:, „Jakiego szkolenia brakuje w pana (pani) firmie?” Lub:, „W jakim szkoleniu chciałby pan (pani) wziąć udział?”. Identyfikacja „potrzeb polega na dotarciu do tych obszarów funkcjonowania, w których pracownik może się doskonalić, aby lepiej wypełniać swoje obowiązki. Często się zdarza, że istnieje ogólna wiedza na temat obszarów, proble­mowych w firmie („U nas są problemy z komunikacją”), ale nie wiadomo dokładnie, co jest ich przyczyną. Identyfikacja potrzeb ma właśnie wska­zać problem, jego przyczyny, stopień trudności oraz skalę. Należy pamię­tać, że problemy zwykle nie pojawiają się niezależnie, ale są częścią wa­dliwie funkcjonujących mechanizmów w firmie. Potrzeby szkoleniowe mogą, więc wynikać zarówno z niedostatecznego wywiązywania się pra­cowników z powierzonych im zadań, jak i ze zmiany stanowiska pracy, zmian organizacyjnych (ekspansja, restrukturyzacja firmy), wprowadze­nia nowej technologii czy zmian legislacyjnych. Sam proces identyfikacji potrzeb szkoleniowych polega na zbieraniu informacji pochodzących z licznych źródeł, z których najważniejsze to: udokumentowana ocena pracowników, zadania i plany organizacyjne, dokumentacja organizacyj­na (wywiązywanie się z obowiązków, rotacja kadr), rozmowy z kierowni­kami i personelem. Nie sposób wymienić wszystkie źródła potrzeb szko­leniowych, gdyż zwykle są one specyficzne dla każdego przedsiębiorstwa.

Charakterystyka zasobów ludzkich

Zasoby ludzkie opisywanej firmy produkcyjnej obejmują szeroką i różnorodną grupę pracowników. Zatrudnieni pracownicy wchodzą w skład trzech sektorów:

  • Bezpośredni pracownicy produkcyjni
  • Niebezpośredni pracownicy produkcyjni
  • Pracownicy biurowi

Pierwsza grupa pracowników obejmuje osoby, zarówno mężczyzn jak i kobiety pracujące na liniach produkcyjnych na stanowiskach: monter zaworów oraz monter elektronik. Pracownicy wykonujący powyższe zajęcie zobowiązani są do sumiennej pracy oraz przestrzegania: obowiązującego czasu pracy, regulaminu pracy i płacy, przepisów oraz zasad BHP i ppoż, tajemnicy zakładu pracy, zasad współżycia społecznego oraz dbać o dobro zakładu. Osoby zatrudnione na tych stanowiskach odpowiedzialne są za prawidłowy, zgodny ze specyfikacją montaż zaworów. Ponadto powinny posiadać wiedzę na temat dokumentacji, obowiązujących systemów produkcyjnych oraz części i komponentów produkcyjnych.

Drugą grupę tworzą pracownicy zatrudnieni na stanowiskach wspomagających produkcję, bezpośrednio z nią nie związanych. Należą do nich między innymi: pracownik transportu wewnętrznego, magazynier, lakiernik, opiekun zmiany, specjalista d/s pomiaru I testów, specjalista d/s serwisu, specjalista d/s technicznych.

Osoba zatrudniona na stanowisku Magazynier odpowiada za gospodarkę magazynową Działu Utrzymania Ruchu. Wymagana wiedza obejmuje ogólną wiedzę techniczną, podstawową obsługę komputera oraz wymagane uprawnienia.

Opiekun zmiany podlega bezpośrednio teamleaderowi. Kieruje zmianą, sporządza raporty, realizuje plany produkcji/działań, nadzoruje wykonanie planu zmiany, nadzoruje i zapewnia terminowe zaopatrzenie w materiały I narzędzia pracy, nadzoruje pracę podległych osób. Odpowiada za bezpieczeństwo, stan techniczny urządzeń na liniach technologicznych, którymi zarządza. Do jego kompetencji należą: znajomość dokumentacji technicznej, procedur złomowania, części i komponentów produkcyjnych, umiejętność przygotowywania raportów testowych, obsługa stanowisk testowych, elementy sensoryki i pneumatyki oraz obsługa podstawowych programów komputerowych.

Na stanowisku Pracownika Ruchu Wewnętrznego pracownik odpowiada za logistykę materiałową w obszarach przyjęcie, magazyn, wysyłka. Do objęcia tej funkcji wymagane jest uprawnienie do kierowania wózkiem widłowym, przeszkolenie w pracy z SAP, podstawowa znajomość Microsoft Outlook, znajomość i stosowanie obowiązujących procedur i instrukcji, współpraca i elastyczność.

Osoba wykonująca pracę na stanowisku technik d/s pomiaru i testów jest odpowiedzialna za przygotowanie i prowadzenie testów i pomiarów. Powinna posiadać wiedzę specjalistyczną techniczną, dotyczącą obsługi urządzeń specjalistycznych i przyrządów, pneumatyki, automatyki i sterowania. Na tym stanowisku wymagana jest również znajomość technik pomiarowych, jak również podstaw ślusarstwa i mechaniki.

Pracownik zatrudniony na stanowisku pracownik d/s utrzymania budynku odpowiada za zarządzanie gospodarką odpadami- kontrolę segregacji, ważenie i wywóz odpadów. Powinien posiadać uprawnienia do kierowania wózkiem widłowym oraz szereg kompetencji, między innymi: umiejętność dowodzenia, zarządzanie pracą i ocena pracy, osiąganie rezultatów i umiejętność strategicznego działania. Do wymaganych kompetencji interpersonalnych należą: uczciwość i zaufanie, rozumienie innych oraz radzenie sobie z niejednoznacznościami.

Osoba pełniąca funkcję lakiernika odpowiedzialna jest za lakierowanie natryskowe podzespołów i wyrobów. Odznacza się znajomością technik lakierniczych, rysunku technicznego, procedur jakościowych oraz dokumentacji (książka systemu).

Specjalista d/s serwisu współpracuje z zewnętrznymi firmami serwisowymi w zakresie utrzymania czystości i bezpieczeństwa w budynku i w jego otoczeniu; koordynuje działania podejmowane w zakresie obrony cywilnej. Posiada wiedzę z zakresu systemów zarządzania, regulacji prawnych dotyczących OC, a także dotyczącą budynki i jego instalacji.

Osoba zatrudniona na stanowisku specjalista d/s technicznych zapewnia obsługę serwisową instalacji budynku. Dokonuje oceny przyczyn awarii i naprawy niesprawnych urządzeń. Zapewnia ciągłość pracy podległych instalacji.

Wszyscy powyżsi pracownicy są zobowiązani wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz przestrzegać: obowiązującego czasu pracy, regulaminu pracy i płacy, przepisów oraz zasad BHP i ppoż, tajemnicy zakładu pracy, zasad współżycia społecznego oraz dbać o dobro zakładu.

Trzecią grupę pracowników w opisywanej firmie produkcyjnej tworzą pracownicy biurowi. Reprezentują ją między innymi: inżynierowie oraz specjaliści d/s rekrutacji, finansów, controllingu, BHP i inni.

Inżynier produkcji odpowiada za realizację bieżących planów produkcyjnych zgodnie z wymaganiami technologicznymi i ustalonym terminem ich realizacji. Nadzoruje obsługę maszyn, narzędzi i urządzeń kontrolnych w celu zapewnienia prawidłowego przebiegu procesu produkcyjnego. Planuje rozwój zawodowy podległych pracowników, kieruje ich pracą i sporządza raporty o wynikach. Odpowiada za bezpieczeństwo, stan techniczny urządzeń na liniach technologicznych, którymi zarządza. Osoba pełniąca funkcję inżyniera produkcji posiada szereg kompetencji interpersonalnych, takich jak uczciwość i zaufanie, rozumienie innych oraz radzenie sobie z niejednoznacznościami. Kompetencje własne obejmują etykę i wartości, wytrwałość, otwartość oraz rozwój własny.

Podstawowym zadaniem osoby zatrudnionej na stanowisku specjalisty ds. controllingu jest wspieranie procesu podejmowania decyzji przez dostarczanie adekwatnej informacji finansowej. Wymagania, jakie musi spełniać osoba zatrudniona na tym stanowisku to wykształcenie wyższe ekonomiczne, doskonała znajomość rachunkowości, bardzo dobra znajomość języków obcych oraz umiejętność analitycznego myślenia.

Osoba zatrudniona na stanowisku specjalista d/s finansów jest odpowiedzialna za prawidłowe raportowanie wszystkich transakcji pojawiających się w księdze głównej oraz za nadzór nad wymaganymi planami i prognozami. Dodatkowo odpowiada za wszelkiego rodzaju sprawozdawczość podatkową i inna pojawiającą się w firmie. Do jej kompetencji należy: wiedza z zakresu finansów ( rachunkowości, sprawozdawczości, analizy finansowej), znajomość przepisów podatkowych, znajomość polityki grupowej, SAP/finanse, znajomość języków obcych, Excel oraz przepisy BHP.

Pracownik pełniący funkcję specjalisty d/s rekrutacji odpowiedzialna jest za kwestie pozyskiwania zasobów ludzkich organizacji zgodnie z wymogami i planem zatrudnienia. Na powyższym stanowisku wymagana jest znajomość technik rekrutacji I selekcji pracowników, prawa pracy, procedur wewnętrznych firmy, programu People Soft. Ponadto wymagana jest podstawowa obsługa komputera oraz urządzeń biurowych oraz dobra znajomość angielskiego. Do najważniejszych kompetencji należą: umiejętności interpersonalne, rozwiązywanie problemów, prowadzenie spotkań i prezentacji. Osobę zatrudnioną na tym stanowisku powinno cechować: opanowanie, empatia, uczciwość, wzbudzanie zaufania, umiejętność słuchania.

Pracownik zatrudniony na stanowisku inspektor BHP jest odpowiedzialny jest za kwestie BHP w przedsiębiorstwie, posiada wykształcenie i staż pracy zgodny z przepisami o służbie BHP. Charakteryzuje się doskonałą znajomością przepisów BHP oraz Prawa Pracy.

Osoby pełniące powyższe funkcje są zobowiązane wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz przestrzegać: obowiązującego czasu pracy, regulaminu pracy i płacy, przepisów oraz zasad BHP i ppoż, tajemnicy zakładu pracy, zasad współżycia społecznego oraz dbać o dobro zakładu.

Analiza potrzeb szkoleniowych

Kolejny etap szeroko pojętych działań szkoleniowych obejmuje wskaza­nie możliwych sposobów rozwiązywania zidentyfikowanych problemów. W tym miejscu należy zastanowić się, czy szkolenie jest rzeczywiście naj­lepszym sposobem zaspokojenia potrzeb firmy. Często się, bowiem zda­rza, że na początek firmie są potrzebne przedsięwzięcia nieszkoleniowe, jak zakup technologii lub zmiana strategii, a szkolenia mogą się okazać niezbędne dopiero później. Jeżeli okaże się jednak, że szkolenia są po­trzebne, należy znaleźć odpowiedź na szereg pytań, z których najważniej­sze dotyczą ich rodzaju, liczby osób przeznaczonych do szkolenia, wy­znaczenia terminów, w jakich osoby te powinny zostać przeszkolone, oraz ich własnych priorytetów rozwojowych. Wszystkie te działania nazywa­my analizą potrzeb szkoleniowych.

Skuteczne przeprowadzenie identyfikacji i analizy potrzeb szkoleniowych wymaga przede wszystkim uzgodnienia z klientem – osobą odpowiedzialną za rozwój pracowników w firmie – zakresu działań. Za owe działania nie może być odpowiedzialny, tak jak się to dzieje w praktyce, zlecający szko­lenie lub trener. Skutecznie przeprowadzona identyfikacja oraz analiza potrzeb wymaga współpracy kilku osób, pełniących w firmie różne funk­cje. Warto zabiegać o spotkania ze wszystkimi osobami zaangażowanymi w planowanie rozwoju pracowników: z menedżerem wyższego szczebla, menedżerem liniowym, menedżerem ds. szkoleń, przedstawicielem lub przedstawicielami grupy, dla której szkolenie jest przeznaczone. Każda z tych osób dostarcza innych danych ważnych dla podjęcia decyzji o kształ­cie szkolenia. Osoby te w końcowej fazie działań są także zaangażowane w ewaluację podjętych działań szkoleniowych. Oczywiście angażowanie tych osób w proces przygotowywania szkolenia wymaga przekonania ich, że działania przygotowawcze mają sens, są ważne dla dalszych działań oraz dla sprawdzenia efektu samego szkolenia. Konieczne jest, więc uzy­skanie ich akceptacji i zrozumienia dla całego procesu, IAPS. Otrzymuje się wówczas niezbędne wsparcie i pomoc w realizacji swoich zamierzeń, na przykład poprzez pozwolenie na rozmowy z pracownikami, (co wyma­ga zgody przełożonego na oderwanie ich od pracy), zachęcenie lub prze­konanie pracowników, aby wzięli udział w proponowanym badaniu i odpowiadali na pytania uczciwie. Zwykle przełożeni mają większy wpływ na pracowników aniżeli pracownicy działu zasobów ludzkich[1].

Należy jednak zdawać sobie sprawę z potencjalnych problemów zwią­zanych z angażowaniem najważniejszych osób w firmie w proces IAPS. Po pierwsze, osoby te mają naturalną tendencję do delegowania zadań. Często, więc zabiegając o pozyskanie jednego z menedżerów, otrzymu­jemy zgodę na kontakty z oddelegowanym do tego pracownikiem. Ak­ceptując ten układ, prawdopodobnie otrzymamy wystarczająco wiele potrzebnych informacji, ale rezygnujemy z ważnego elementu, jakim jest zaangażowanie menedżera w proces przygotowania oraz oceny szkolenia (a więc i odpowiedzialności za jego rezultat). Po drugie, menedżerowie mają skłonność do lekceważenia wiedzy trenera i możliwości rozumienia przez niego sytuacji firmy i sposobów jej funkcjonowania. W konsekwen­cji mogą traktować przedstawiciela firmy szkoleniowej nie jak partnera pracującego dla wspólnej sprawy, ale jak niedoświadczonego humanistę -idealistę, który nie jest w stanie pojąć realiów firmy. Nie ma wówczas mowy o zaangażowaniu w proces przygotowywania szkoleń[2].

Ważne jest, aby na samym początku współpracy jasno określić, czy anali­zie podlega cała firma, kilka działów, jeden dział czy jakaś grupa funkcyj­na. Warto także ustalić, ile czasu klient jest nam w stanie poświęcić bez zakłócania swojego trybu pracy. Wspólnie z osobą lub osobami odpowie­dzialnymi za rozwój pracowników w firmie należy także podjąć decyzję odnośnie do metod analizy: czy zostaną udostępnione dokumenty firmy, jeżeli tak, to, jakie, z kim można będzie przeprowadzić wywiady, z jakich ankiet skorzystać, w jakim stopniu będzie możliwe swobodne wchodze­nie na teren przedsiębiorstwa w celu przeprowadzenia obserwacji.

Przygotowując plan identyfikacji i analizy potrzeb szkoleniowych, warto wziąć pod uwagę trzy poziomy potrzeb szkoleniowych: organiza­cyjny, zawodowy i indywidualny. Każdy z nich wymaga dodatkowo osob­nego rozważenia w kategoriach specyficznych kompetencji, czyli wyma­ganej wiedzy, umiejętności i postaw. Wybór któregoś z poziomów analizy: organizacyjnego, zawodowego lub indywidualnego, znacznie ułatwia przeprowadzenie badania. Warto już na samym początku rozstrzygnąć, który z nich jest dla nas ważny, a zebrane na tym poziomie informacje wyjątkowo użyteczne w zakresie rozwoju kompetencji wymaganych od wszystkich pracowników firmy.

[1] M. Kossowska, op.cit., s. 170

[2] L. Rae, Planowanie i projektowanie szkoleń, OE, Kraków 2001, s. 35

Podwyższanie umiejętności pracowników

Funkcja szkoleniowa istnieje po to, aby wnosić znaczący i wyróżniający się wkład w proces podnoszenia umiejętności, który wspomagany jest we wszystkich nowoczesnych organizacjach. To właśnie ten wkład pozwala odróżnić działalność szkoleniową i rozwojowa od innych aspektów zarządzania zasobami ludzkimi. Profesjonalny szkoleniowiec, aby uzasadnić swą obecność w organizacji, powinien prezentować biegłość odpowiednią dla organizacji oraz zdolność przełożenia jej na rezultaty widoczne w kategoriach podwyższonych umiejętności.

W pewnych okolicznościach, szczególnie w mniejszych lub mniej doświadczonych organizacjach, instruktor będzie wdrażał program doty­czący podwyższania umiejętności bezpośrednio poprzez przeznaczanie większości swego czasu na działalność szkoleniową prowadzoną wewnątrz firmy. W najmniejszych organizacjach, gdzie nie występuje działalność szkoleniowa jako taka, program podwyższania umiejętności powinien być realizowany przez zewnętrznych profesjonalistów, konsultantów lub in­stytucje publiczne. W innym ekstremalnym przypadku, gdy działalność szkoleniowa została rozciągnięta aż do poziomu, na którym starszy rangą członek wyznaczonego personelu szkoleniowego wykonuje obowiązki zarządcze, wtedy jego działania będą skierowane na podnoszenie umiejęt­ności w organizacji[1].

Tak, więc wydaje się, że powyższe stwierdzenie uzyska powszechną akceptację. Tym, co może uzyskało mniejsze uznanie, jest fakt, że proces podwyższania umiejętności powinien odbywać się na różnych pozio­mach, i że funkcja szkoleniowa powinna charakteryzować się myśleniem wybiegającym się poza wąsko określone, krótkoterminowe oddziaływanie programów szkoleniowych. Powinna ona także dopomagać w wychwyty­waniu szerszych korzyści odnoszących się do sfery zasobów ludzkich.

Zagadnienia przedstawione tutaj odnoszą się do odpowiedniego rozwinięcia zasobów — stworzenia pewności, że wysiłek szkoleniowy jest odpowiednio umiejscowiony. Warto wskazać na znaczenie wyraźnego uznania zagadnienia kultury zbiorowej. Jeżeli organizacja przechodzi rozmyślną i zaplanowaną zmianę kulturową bez otrzymania, co najmniej działania wspierającego ze strony funkcji szkoleniowej, nasuwa się wtedy nieunikniony wniosek, że funkcja szkoleniowa ma ograniczone uznanie w oczach najwyższego zarząd.

Wymagane jest, aby funkcja szkoleniowa pomagała w wychwytywa­niu szerszych korzyści odnoszących się do sfery zasobów ludzkich. Wszyscy menedżerowie szkolenia są świadomi, że efektywny program szkolenia przyczynia się do budowania zespołu, do podwyższenia świadomości o sile organizacji (zdarzenia szkoleniowe zbliża ją ludzi) oraz szczególnego zaufania do pracodawcy. Szkolenie w tym aspekcie przesuwa się do sfery rozwoju i tworzy połączenie z innymi

Działaniami dotyczącymi zasobów ludzkich. Duża część tych stwierdzeń jest akceptowana, lecz nie w sposób wyraźny[2].

Profesjonalni szkoleniowcy wiedzą, że dobrze zarządzany program szkoleniowy o wyraźnym profilu jest wyznacznikiem twórczego, nowoczes­nego pracodawcy, lecz mówią o tym niezbyt chętnie. Po części powód tego leży w fakcie, że uzyskanie takich szerszych korzyści jest trudne, jeżeli nie niemożliwe do zmierzenia, a obrona takich skutków ubocznych szkolenia może wydawać się sprawą zagmatwaną lub zakrawać na zbytnie pobłażanie samemu sobie. Nie jest to zbyt szczęśliwe ujęcie — wychwytywanie szerszych korzyści jest pełnoprawną częścią celu funkcji szkolenia. Tym, czego można tutaj bronić, jest bardziej bezkompromisowe podejście do identyfikowania, artykułowania i monitorowania takich korzyści.

Na poziomie strategicznym ważne dla menedżera szkolenia będą powiązania z dyrektorem zarządzającym, z dyrekcją, ze starszym zarządem, iż osobami odpowiedzialnymi za planowanie strategiczne. Następny poziom, tj. taktyczny, jest tym miejscem, w którym profesjonalny szkole­niowiec zaczyna wybierać pomiędzy dostępnymi metodami przeprowadze­nia szkolenia.

Tutaj biegłość menedżera szkolenia powinna być wykorzystana do wyznaczenia na przykład potencjalnego miejsca dla uczenia się na odległość, będącego przeciwstawieniem zdarzeń szkolenia poza pracą, wykorzystywanych w szkoleniu dotyczącym umiejętności. Musi tu być także przeprowadzony wybór między modułami szkoleniowymi różnych rodzajów, które mogą być szeroko udostępnione organizacji kosztem pewnej części ich specyficznego charakteru lub też mogą być wąsko wyspecjalizowanymi, mającymi istotne znaczenie modułami dostosowany­mi do potrzeb odbiorcy. Wybór modułów drugiego rodzaju odbywa się jednak kosztem wspólnej świadomości rodzącej się w trakcie działania szkoleniowego. Biegłość, o której mowa, oparta na wiedzy, doświadczeniu i świadomości jest inną definiującą cechą charakterystyczną wyraźnego wkładu, którego organizacja ma prawo oczekiwać od menedżera szkolenia. Także na poziomie taktycznym powinna być wzięta pod uwagę potrzeba wychwycenia szerszych korzyści w sferze zasobów ludzkich.

Być może łatwiejsze jest obserwowanie procesu podnoszenia umiejęt­ności zachodzącego na trzecim poziomie, czyli operacyjnym. Tutaj właśnie rozpatrywane są wymagania powstające, na co dzień, a potrzeby za­spokajane. Pośród brytyjskich instruktorów można zauważyć ogromną biegłość mozolnie budowaną poprzez lata w realizowaniu efektywnych modułów szkoleniowych na tym poziomie. Biegłość ta ma żywotne znaczenie i za taką jest uznawana przez menedżerów funkcjonujących w organizacji. Obejmuje ona sfery działania tak różne, jak szkolenie w przeprowadzaniu wywiadów dotyczących umiejętności, systemy kom­puterowe oraz podstawy rachunkowości. Te sfery działania są dobrze znane menedżerom szkolenia jako „szkolenie zaradcze” i choć nigdy nie otrzymuje takiej etykiety, to jednak może zostać także włączone do omawianego zakresu. Dlatego niesłuszne jest umieszczanie znaczenia operacji na tym poziomie. Ważne jest natomiast sformułowanie dwóch wartościujących spostrzeżeń[3].

Po pierwsze, funkcja szkolenia, która występuje wyłącznie na tym najniższym poziomie, nie potrafi pełnić roli wymaganej w nowoczesnej organizacji. Ponieważ odpowiedzialność za szkolenie jest przeniesiona na niższe szczeble, należy w tym przypadku wprowadzić działanie taktyczne i strategiczne. Uwieńczone powodzeniem szkolenie na poziomie opera­cyjnym jest najwartościowszym środkiem uzyskania wiarygodności

Po drugie, jedna z ról nowoczesnej funkcji szkolenia polega na efektywnym ułatwianiu przenoszenia odpowiedzialności na niższe szczeble i zarządzaniu nim. Musi być wykorzystana sposobność wyszkolenia menedżerów liniowych zarówno w projektowaniu, jak też w realizowaniu działalności szkoleniowej. Tak, więc chodzi tu o poprawę efektu dźwigni wysiłku szkoleniowego na tym poziomie. Dlatego też na poziomie operacyjnym ważne są powiązania z osobami odpowiedzialnymi za identyfikację potrzeb szkoleniowych. Do osób tych należy każdy menedżer w organizacji[4].

Na podstawie przedstawianej tu dyskusji można dojść do wniosku, że na tych trzech poziomach: strategicznym, taktycznym i operacyjnym, profesjonalny szkoleniowiec musi przyjmować postawę pro aktywną. On lub ona muszą szukać w całej organizacji dróg rozwoju świadomości wkładu, który efektywne szkolenie może wnieść do osiągania celów działalności gospodarczej. Menedżer szkolenia musi być przygotowany do kształtowania i oferowania alternatywnego rozwiązania dla organizacji.

[1] M. Sloman, op.cit., s. 231

[2] J.w., s. 234

[3] M. Sloman, op.cit., s. 238

[4] Ibidem, s. 240

Pozapłacowe środki pobudzania motywacji

Problematyka motywacji jest przedmiotem badań naukowych, które zaowocowały wieloma koncepcjami dotyczącymi tego zagadnienia. Odpowiedzi na pytanie: co zrobić, aby zachęcić pracownika do lepszej i wydajniejszej pracy, poszukiwali i nadal poszukują przedstawiciele wielu dyscyplin naukowych. Najbardziej znane koncepcje motywacji zostały przedstawione poniżej.

Operowanie pieniędzmi oznacza kupowanie motywacji, zaś jej kształtowanie wymaga dobrego wynagrodzenia i tworzenia takiej sytuacji pracy, w której naturalna skłonność ludzi do dobrej roboty mogłaby się ujawnić, rozwinąć i utrwalić13. Oznacza to, że umiejętna polityka płacowa jest jednym z najbardziej efektywnych narzędzi motywowania, ale bez skutecznego jej wsparcia motywatorami komplementarnymi może być mało skuteczna. Dlatego dobry menedżer nie powinien ograniczać się do kupowania motywacji, lecz powinien ją kształtować i pobudzać tworząc warunki partnerstwa i kooperacji, w których ludzie będą pracować chętnie dla organizacji, mając na względzie własne dobro.

Przypisy do rozdziału pierwszego

1. Koźmiński A., Piotrowski W.: „Zarządzanie – teoria i praktyka” Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, s. 261

2. Gick A., Tarczyńska M.: „Motywowanie pracowników”, Polskie  Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1999., s. 35

3. Girffin R.: “Podstawy zarządzania organizacjami”, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996r., s.469-480

4.   Penc Gick A., Tarczyńska M.: „Motywowanie pracowników”, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1999., s. 37

5. Girffin R.: “Podstawy zarządzania organizacjami”, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996r., s.474

6. Grzybowski M.: „Personel z motywem”, „Życie gospodarcze” 1997, nr 30, s. III

7. Penc J.: „Skuteczne zarządzanie organizacją”, Wyższa Szkoła Marketingu i Biznesu, Łódź 1999, s.210

8. Griffin R.: “Podstawy zarządzania organizacjami”, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, s.476