Miesięczne archiwum: Lipiec 2020

Rola menedżera w organizacji

podrozdział pracy licencjackiej

Zadania i usługi, jakie wykonują menedżerowie, są specy­ficznie różne od tych, które wykonują inni członkowie or­ganizacji.

Zdaniem Petera F. Druckera, menedżer wykonuje następujące zadania:

  1. Ustala cele. Określa, co powinno je stanowić. Określa cele wycinkowe dla każdej dziedziny celów całości. Decyduje o tym, co zrobić, żeby je osiągnąć. Nadaje celom efektywność, przeka­zuje informacje o nich ludziom, od których wydajności zależy ich zrealizowanie.
  2. Organizuje pracę i struktury. Analizuje niezbędne działa­nia, decyzje i relacje. Klasyfikuje pracę i dzieli ją na zarządzanie działania. Następnie dzieli te działania na zarządzanie zadania związane z danymi stanowiskami. Grupuje te jednostki organiza­cyjne i zadania w strukturę organizacyjną. Dobiera ludzi do za­rządzania tymi jednostkami i do zadań, które trzeba wykonać.
  3. Motywuje i informuje. Z ludzi odpowiedzialnych za zada­nia tworzy zespół. Robi to poprzez stosunki z ludźmi, którymi kieruje, poprzez bodźce i nagrody za udaną pracę, a także po­przez swoją politykę awansów i system stałego wzajemnego porozumiewania się z podwładnymi.
  4. Dokonuje pomiaru. Ustala mierniki ocen i zapewnia, by każdy człowiek w organizacji miał dostęp do mierników skupio­nych na wydajności całej organizacji, a jednocześnie na jego własnej pracy. Analizuje wydajność, ocenia ją i interpretuje, a także informuje podwładnych i zwierzchników o treści mierni­ków i wynikach swoich analiz.
  5. Rozwija ludzi. Od sposobu, w jaki sobie z tym radzi, za­leży, czy ludziom będzie się łatwiej czy trudniej rozwijać. Nadaje im kierunek albo sprowadza ich na manowce, wydobywa z nich coś dobrego, szlachetnego albo ich tłamsi. Umacnia w nich pra­wość albo ich korumpuje. Uczy ich trzymać się prosto i twardo albo ich deformuje.

Każda z tych kategorii czynności jest bardzo trudna i złożo­na, wymaga odmiennych cech, umiejętności i kwalifikacji. Wyko­nując je menedżerowie spełniają w organizacji różne role, zależ­nie od miejsca w hierarchii zarządzania. Kanadyjski specjalista od zarządzania – Henry Mintzberg proponuje wyodrębnienie trzech takich grup ról menedżerskich. Są nimi: role interperso­nalne, role informacyjne i role decyzyjne.

  1. Role interpersonalne obejmują role:
  • r e p r e z e n t a c y j n ą (figurehead): menedżer reprezen­tuje organizację na wszelkiego rodzaju wewnętrznych i zewnętrz­nych ceremoniach i występuje jako symbol firmy w stosunku do otoczenia zewnętrznego;
  • p r z y w ó d c z ą (leader): menedżer przewodzi grupie, per­sonelowi firmy, kieruje, motywuje, ocenia pracowników, zwalnia ich, a także dba o zaspokojenie ich potrzeb;
  • ł ą c z n i k o w ą (liaison) – menedżer utrzymuje stosunki między firmą a otoczeniem zewnętrznym, zawiera umowy, kon­trakty, pozyskuje zlecenia, a więc prowadzi działania zewnętrzne, od których zależy funkcjonowanie firmy.
  1. Role informacyjne obejmują role:
  • e k s p e r t a s p e c j a I i s t y (nerve center, monitor): me­nedżer poszukuje informacji potrzebnych do działań kierowni­czych, informacji związanych z funkcjonowaniem firmy (trudności ze zbytem, działalnością itp.), studiuje fachowe pisma związane z jego branżą itp.;
  • e k s p e d y t o r a (disseminator): menedżer przekazuje i rozpowszechnia w miarę potrzeby informacje wśród członków organizacji, opracowuje i wysyła raporty, przygotowuje bądź za­rivierdza korespondencję;
  • r z e c z n i k a f i r m y (spokesperson): menedżer przeka­zuje informacje o firmie środowisku zewnętrznemu (państwu, wła­dzom terytorialnym, rządowi, środkom masowego przekazu itp.), a także załodze i organizacjom wewnętrznym (np. związkom za­wodowym).
  1. Role decyzyjne obejmują role:
  • stymulatora rozwoju przedsiębiorstwa (entre­preneur): menedżer analizuje możliwości i inicjuje programy roz­woju firmy, wprowadza zmiany, inicjuje badania naukowe i za­chęca pracowników do przedstawiania własnych pomysłów zwią­zanych z produktem i organizacją;
  • a r b i t r a (disturbance handler): menedżer reaguje na kon­flikty powstające w przedsiębiorstwie i na wszelkie formy krytyki, rozwiązuje i usprawnia struktury organizacyjne, a także usuwa negatywne zjawiska w działaniu firmy;
  • a I o k a t o r a z a s o b ó w (resource allocator): menedżer rozprowadza zasoby (finansowe i inne) i ustala priorytety, ucze­stniczy i pomaga w opracowaniu budżetu firmy, decyduje o wy­mianie pracowników, urządzeń itp.;
  • n e g o c j a t o r a (negotiator): menedżer reprezentuje firmę w negocjacjach dotyczących wszelkiego typu porozumień wewnę­trznych i zewnętrznych oraz ustala zakresy problemów do rozwiązania.

Witold Kieżun proponuje przyjęcie za podstawę analizy ról menedżera (dyrektora) trzech zasadniczych jego funkcji, a mia­nowicie:

  • rolę organizatora, która obejmuje całość działalności czysto organizatorskiej, a wiec dobór podwładnych, ustalenie zakresu działania, budowę struktur organizacyjnych, ustalanie powiązań informacyjnych, systemu motywacyjnego, systemu kontroli, bieżące nadzorowanie, planowanie, dzielenie zasobów, organizację procesu pracy itd.;
  • rolę przedsiębiorcy (merytoryczną), która polega na wyko­nywaniu czynności zmierzających bezpośrednio do realizacji pod­stawowego celu przedsiębiorstwa jako systemu techniczno-eko­nomicznego, a więc na podejmowaniu decyzji co do wielkości produkcji, asortymentu, profilu technologicznego, zakupu materia­łów i surowców, zbytu produktów gotowych itd.;
  • rolę interpersonalną, która obejmuje całość zagadnień związanych z kształtowaniem nastawienia na człowieka w pro­cesie pracy, a więc z dbałością o zapewnienie właściwej moty­wacji, zdrowych i bezpiecznych warunków i stosunków pracy oraz z troską o bezustanne podnoszenie kultury współżycia, cią­gły rozwój osobowości pracowników, przezwyciężanie procesów wyobcowania itd.